Verschilt het opvragen van geodata per land van herkomst?
Ja, en dat merkt u vooral in de praktijk, minder in de tekst van de verordening zelf. De EUDR vraagt voor elk perceel waar de grondstof vandaan komt om geolocatiegegevens, ongeacht in welk land dat perceel ligt. Die eis is overal hetzelfde. Wat wél verschilt, is hoe gemakkelijk u aan betrouwbare coördinaten komt, in welke vorm uw leverancier ze aanlevert, en hoe goed die gegevens te controleren zijn.
Dat verschil zit niet in de wet, maar in de infrastructuur van het land van herkomst. Sommige landen hebben een digitaal kadaster waarin percelen al met coördinaten geregistreerd staan. Andere landen werken met papieren eigendomsbewijzen, mondelinge afspraken over grondgebruik, of een systeem waarin een coöperatie de grond namens honderden kleine telers beheert. Voor u als koffiebrander, houthandelaar of cacao-inkoper betekent dat een heel ander gesprek met uw leverancier, afhankelijk van waar die zit.
Waarom een digitaal kadaster het verschil maakt
In landen met een uitgebouwd digitaal kadaster is een perceel vaak al vastgelegd met exacte grenzen en een uniek registratienummer. Uw leverancier hoeft dan vooral de juiste koppeling te maken tussen de partij die u koopt en het perceel waar die vandaan komt. In landen zonder zo'n systeem moet die koppeling vaak alsnog gemaakt worden, bijvoorbeeld met een GPS-meting ter plaatse of met satellietbeelden die achteraf een grens schatten. Dat kost tijd, en de nauwkeurigheid van het resultaat hangt af van wie de meting heeft gedaan en met welk instrument.
Dit raakt direct aan wat u met die gegevens kunt. Coördinaten die uit een officieel kadaster komen, zijn doorgaans eenvoudiger te herleiden dan een polygoon die een leverancier zelf heeft ingetekend op basis van een schatting. Voor grotere percelen vraagt de verordening om een polygoon in plaats van een enkel punt, en juist daar is het verschil tussen een goed geregistreerd systeem en een informele meting het grootst. Wie wil zien hoe geolocatiegegevens precies zijn opgebouwd en welke vorm daarbij hoort, vindt dat uitgewerkt in de kennisbank per onderwerp.
Taal, coördinatenstelsel en de vorm van het document
Een tweede verschil zit in de manier waarop landen coördinaten vastleggen. Niet elk land gebruikt hetzelfde coördinatenstelsel, en niet elk document dat u ontvangt is al omgezet naar de vorm die het EU-informatiesysteem verwacht. Een pdf met een handgeschreven perceelnummer, een export uit een lokaal landbouwregister, of een Excel-bestand van een coöperatie zijn allemaal bronnen die eerst herleid en gecontroleerd moeten worden voordat ze bruikbaar zijn voor een dossier. Daar komt vaak nog een taalverschil bij: de onderliggende documentatie is niet altijd in het Engels of Nederlands opgesteld.
Dit is ook waar veel mkb-bedrijven vastlopen, niet omdat de regel onduidelijk is, maar omdat de bronnen per land zo anders zijn opgebouwd. Wie precies wil weten welke rol en welke verplichting bij zijn situatie hoort voordat hij die gesprekken met leveranciers in verschillende landen aangaat, kan dat in een paar vragen laten uitrekenen.
Wat dit betekent voor uw eigen dossier
Voor uw dossier is het praktische gevolg dat u niet met één vaste vragenlijst naar elke leverancier kunt gaan. Een leverancier in een land met een sterk kadaster kan waarschijnlijk sneller en preciezer leveren dan een leverancier die met kleine, verspreide percelen werkt en zelf moet meten. Dat zegt overigens niets over het risico dat aan het land van herkomst wordt toegekend; dat is een aparte beoordeling die los staat van hoe goed de geodata-infrastructuur is ingericht. Het betekent vooral dat u bij het opbouwen van een dossier per productstroom rekening houdt met langere doorlooptijden bij sommige herkomstlanden, en met extra controlestappen om aangeleverde coördinaten te valideren.
De wettelijke risicobeoordeling van uw producten en herkomstlanden blijft altijd bij u als marktdeelnemer of handelaar liggen; wij structureren en valideren de gegevens die u aanlevert, maar spreken ons niet uit over of een specifieke stroom ontbossingsvrij is. Veelgestelde onduidelijkheden over wat wel en niet onder deze verplichting valt, staan overzichtelijk bij elkaar op de pagina met veelgestelde vragen.
Begin met een overzicht van uw eigen situatie
Als u nog niet precies weet welke rol u heeft, welk product het raakt en vanaf wanneer de verplichting voor u geldt, is dat de eerste vraag om te beantwoorden voordat u leveranciers in het buitenland gaat benaderen. Meer weten over hoe wij die gegevens verzamelen en controleren, leest u op de pagina die uitlegt waar de informatie vandaan komt. De gratis rollencheck geeft binnen een paar minuten een eerste richting, zonder dat u daar een account voor nodig heeft.